Τετάρτη 12 Μαρτίου 2025

Βιβλιοθήκη Stephen King 85 / Βιβλιοκριτική: Πιο σκοτεινό κι απ' το σκοτάδι (Συλλογή ιστοριών)


12 ιστορίες που εξερευνούν τη μοίρα, τη θνητότητα,
τον φόβο, την απώλεια και το υπερφυσικό

Του Παναγιώτη Πλαφουτζή


Από τον θρυλικό παραμυθά και μετρ του τρόμου Stephen King, έρχεται μια ολοκαίνουρια συλλογή δώδεκα ιστοριών, ανάμεσά τους και κάποια από τα καλύτερα που έχει γράψει.

#1 μπεστ σέλερ των New York Times
#1 μπεστ σέλερ σε USA Today
Βραβείο Goodreads 2024 στην κατηγορία Καλύτερο βιβλίο Τρόμου

«Σας αρέσει λοιπόν το βαθύ σκοτάδι; Ωραία, και σ’ εμένα», γράφει ο Stephen King στον επίλογο αυτής της νέας θαυμάσιας συλλογής δώδεκα διηγημάτων που εμβαθύνουν στη σκοτεινή πλευρά της ζωής –μεταφορικά και κυριολεκτικά. Για μισό αιώνα ο King είναι κορυφαίος στο είδος, κι αυτά τα διηγήματα με θέμα τη μοίρα, τη θνητότητα, την τύχη και τη ζωή, όπου οτιδήποτε μπορεί να συμβεί, είναι τόσο πλήρη και καθηλωτικά όσο τα μυθιστορήματά του, γεμάτα νοήματα κι απολαυστικά στην ανάγνωσή τους. Ο King γράφει με στόχο να αισθανθεί «την ευφορία πως αφήνει πίσω την καθημερινότητα», και στο βιβλίο αυτό οι αναγνώστες θα αισθανθούν τούτη την ευφορία επίσης, ξανά και ξανά.

Το «Δύο ταλαντούχοι μπάσταρδοι» εξερευνά το επί μακρόν κρυμμένο μυστικό για το πώς αυτοί οι δύο άνδρες απόκτησαν τα ταλέντα τους. Στον «Εφιάλτη του Ντάνι Κάφλιν», μια πρωτόγνωρη μεταφυσική αναλαμπή ανατρέπει δεκάδες ζωές, και με πιο ολέθριο τρόπο αυτήν του Ντάνι. Στους «Κροταλίες», συνέχεια του εμβληματικού "Κούτζο", ένας χήρος βυθισμένος ακόμα στο πένθος, πηγαίνει στη Φλόριντα αποζητώντας πρόσκαιρη ανακούφιση, αλλά αυτό που βρίσκει είναι μια αναπάντεχη κληρονομιά –με βαριές δεσμεύσεις. Στο διήγημα «Αυτοί που βλέπουν όνειρα», ένας λιγομίλητος βετεράνος του Βιετνάμ απαντά σε μια αγγελία για δουλειά και μαθαίνει ότι μερικές γωνιές του σύμπαντος καλό είναι να μένουν ανεξερεύνητες. Το διήγημα «Ο Άνθρωπος Απάντηση» θέτει το ερώτημα αν το να γνωρίζεις το μέλλον είναι καλό ή κακό και μας θυμίζει ότι μια ζωή σημαδεμένη από μια αβάσταχτη τραγωδία μπορεί παρ’ όλα αυτά να έχει νόημα.

Η ικανότητα του King να ξαφνιάζει, να καταπλήσσει και ταυτόχρονα να μας γεννά τρόμο και να μας χαρίζει παρηγοριά, παραμένει αξεπέραστη. Καθένα απ’ αυτά τα διηγήματα κρύβει αγωνίες, χαρές και μυστήρια, κι όλα μοιάζουν εμβληματικά. Σας αρέσει το βαθύ σκοτάδι; Να το λοιπόν!

Περιεχόμενα
Δύο ταλαντούχοι μπάσταρδοι
Το πέμπτο βήμα
Ο Αλλόκοτος Γουίλι
Ο εφιάλτης του Ντάνι Κάφλιν
Φιν
Στη Σλάιντ Ιν Ρόουντ
Κόκκινη οθόνη
Ο ειδικός αναταράξεων
Λόρι
Κροταλίες
Αυτοί που βλέπουν όνειρα
Ο Άνθρωπος Απάντηση
Επίλογος

Ο Stephen King θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς παγκοσμίως. Έχει γράψει πάνω από 50 μυθιστορήματα, 200 διηγήματα και δοκίμια, με πωλήσεις άνω των 350.000.000 αντιτύπων. Στα έργα του, πολλά από τα οποία έγιναν ταινίες ή σειρές, συγκαταλέγονται τα Σάλεμς Λοτ, Το Αυτό, Το Κοράκι, Η Λάμψη, Το Πράσινο Μίλι, Μίζερι, Καρδιές στην Ατλαντίδα, Outsider (Ο Ξένος), Εξύψωση.
Έχει τιμηθεί με πολλά σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία. Ο King ζει στο Μπάνγκορ του Μέιν με τη σύζυγό του, τη μυθιστοριογράφο Τάμπιθα Κινγκ.

Stephen King in Greece:
Ο Stephen King, έπειτα από περισσότερο από μισό αιώνα δημιουργικής πορείας, επιστρέφει με μια νέα συλλογή διηγημάτων που αποδεικνύει γιατί εξακολουθεί να θεωρείται ο αδιαμφισβήτητος «βασιλιάς του τρόμου» (το έχουμε ξαναπεί αλλά δεν θα πάψουμε να το επαναλαμβάνουμε)! Στο “Πιο σκοτεινό κι απ’ το σκοτάδι” συγκεντρώνονται δώδεκα ιστορίες που κινούνται ανάμεσα στον τρόμο, τη μεταφυσική αγωνία, τη νοσταλγία και το ανθρώπινο δράμα. Ωστόσο, το βιβλίο δεν είναι απλώς μια συλλογή ιστοριών τρόμου. Είναι μια βαθιά εξερεύνηση της ανθρώπινης φύσης, του χρόνου, του πένθους και της αναπόφευκτης συνάντησης με το άγνωστο. Ο King δεν επιδιώκει μόνο να τρομάξει τον αναγνώστη. Θέλει να τον αναγκάσει να κοιτάξει μέσα του...
Οι ιστορίες της συλλογής μπορεί να είναι αυτόνομες, συνδέονται όμως μέσω της συχνά κοινής θεματολογίας. Η θνητότητα και η φθορά του χρόνου, η μοίρα και οι απρόβλεπτες συνέπειες των επιλογών μας, η ύπαρξη δυνάμεων πέρα από την ανθρώπινη κατανόηση, η απώλεια και το πένθος, η λεπτή γραμμή ανάμεσα στην πραγματικότητα και το υπερφυσικό. Το μεγάλο πλεονέκτημα του βιβλίου βρίσκεται στον τρόπο γραφής του συγγραφέα. Παρά τα χρόνια της καριέρας του, ο King γράφει με την ίδια αμεσότητα και ζωντάνια που τον χαρακτήριζε από τα πρώτα του βιβλία. Οι διάλογοι είναι φυσικοί, οι χαρακτήρες μοιάζουν αληθινοί και οι περιγραφές δημιουργούν μια διαρκή αίσθηση ανησυχίας. Εντυπωσιακό είναι ότι ο τρόμος δεν προκύπτει πάντοτε από τέρατα ή φαντάσματα αλλά συχνά γεννιέται από καθημερινές καταστάσεις που σταδιακά αποκτούν εφιαλτικές διαστάσεις. Ο συγγραφέας δείχνει επίσης μεγαλύτερη ωριμότητα από ποτέ. Αντί για ωμό τρόμο, προτιμά να εστιάζει στις ανθρώπινες απώλειες, στη μοναξιά και στην αβεβαιότητα της ύπαρξης. Παρόμοια, βέβαια, δείγματα είχαμε πάρει και από την προηγούμενη μεγάλη συλλογή του, το “Παζάρι των κακών ονείρων”, όπως και από τα τελευταία μυθιστορήματά του.
Και παρότι πρόκειται για διηγήματα, οι περισσότεροι χαρακτήρες παρουσιάζονται με αξιοσημείωτο βάθος, για ακόμη μία φορά, χαρακτηριστικό προτέρημα του King. Οι ήρωες του συγγραφέα είναι συνήθως συνηθισμένοι άνθρωποι που αναμετρώνται με το παρελθόν ή έρχονται αντιμέτωποι με ανεξήγητα γεγονότα. Κι αυτό ακριβώς είναι που κάνει τις ιστορίες πιο αποτελεσματικές. Ο αναγνώστης μπορεί να αναγνωρίσει κομμάτια του εαυτού του στους πρωταγωνιστές και, κατά συνέπεια, να βιώσει εντονότερα την αγωνία τους. Το “Πιο σκοτεινό κι απ’ το σκοτάδι” δεν είναι ένα βιβλίο που βασίζεται αποκλειστικά στις ξαφνικές ανατροπές ή στις σκηνές σοκ. Ο τρόμος εδώ λειτουργεί πιο υπόγεια. Υπάρχει μια συνεχής αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά. Ότι πίσω από την καθημερινότητα καραδοκεί ένα αόρατο σκοτάδι. Αυτή η ατμόσφαιρα θυμίζει τον παλιό, κλασικό King των συλλογών “Νυχτερινή Βάρδια“ και “Skeleton Crew”, αλλά με τη σοφία και την αφηγηματική ωριμότητα ενός συγγραφέα που έχει πλέον κατακτήσει απόλυτα την τέχνη του.
Ας δούμε πιο αναλυτικά τις ιστορίες της συλλογής:

1. Δύο ταλαντούχοι μπάσταρδοι
Δύο άντρες ανακαλύπτουν ένα κοινό μυστικό που συνδέεται με τα εξαιρετικά χαρίσματά τους. Η αναζήτηση της προέλευσης αυτών των ικανοτήτων αποκαλύπτει μια απρόσμενη αλήθεια. Το διήγημα ασχολείται με την έννοια της κληρονομιάς, της ταυτότητας και του κατά πόσο το ταλέντο είναι δώρο ή κατάρα. Ο King εξετάζει το ερώτημα “Τι θα συνέβαινε αν γνωρίζαμε ακριβώς από πού προέρχεται αυτό που μας κάνει ξεχωριστούς;”. Η ιστορία συνδυάζει οικογενειακό μυστήριο και μεταφυσική διάσταση.

2. Το πέμπτο βήμα
Μια παράξενη αλληλουχία γεγονότων οδηγεί ανθρώπους σε ένα φαινομενικά ασήμαντο αντικείμενο που μοιάζει να ενώνει διαφορετικές μοίρες. Εδώ ο King εξερευνά τη θεωρία ότι τίποτε δεν είναι πραγματικά τυχαίο. Η ιστορία βασίζεται κυρίως στην ατμόσφαιρα και λιγότερο στον τρόμο, χτίζοντας σταδιακά την αίσθηση ότι οι ζωές όλων συνδέονται με αόρατα νήματα.

3. Ο Αλλόκοτος Γουίλι
Ένα αλλόκοτο παιδί φαίνεται να κατέχει γνώσεις που δεν θα έπρεπε να έχει. Ο King αξιοποιεί μια από τις αγαπημένες του θεματικές: το παιδί που βρίσκεται πιο κοντά στο υπερφυσικό από τους ενήλικες. Πίσω από τη φαινομενικά απλή ιστορία κρύβεται ο φόβος απέναντι στο άγνωστο και σε όσα δεν μπορούμε να εξηγήσουμε λογικά.

4. Ο εφιάλτης του Ντάνι Κάφλιν
Ένα όνειρο μετατρέπεται σε εφιάλτη όταν αποδεικνύεται πως περιέχει πληροφορίες για πραγματικά γεγονότα. Μια μεταφυσική εμπειρία οδηγεί τον πρωταγωνιστή σε μια αλληλουχία γεγονότων που μεταμορφώνουν τη ζωή του. Πρόκειται για μία από τις πιο ολοκληρωμένες ιστορίες της συλλογής. Αναμφισβήτητα, θεωρώ ότι αυτό το διήγημα είναι το κορυφαίο της συλλογής. Με συνεπήρε από την αρχή μέχρι το τέλος. Ο King συνδυάζει εδώ το αστυνομικό μυστήριο με το μεταφυσικό στοιχείο και τον ψυχολογικό τρόμο, ενώ η αγωνία κορυφώνεται με το γύρισμα κάθε σελίδας. Μπορεί η αλήθεια να σώσει κάποιον όταν κανείς δεν τον πιστεύει;

5. Φιν
Ένας άντρας ξυπνά αιχμάλωτος, χωρίς να γνωρίζει τον λόγο της απαγωγής του. Ένα από τα πιο αγχωτικά διηγήματα της συλλογής. Ο τρόμος εδώ δεν είναι μεταφυσικός αλλά ανθρώπινος. Ο πρωταγωνιστής προσπαθεί να καταλάβει τι έκανε λάθος και αν αξίζει τη μοίρα που τον περιμένει.

6. Στη Σλάιντ Ιν Ρόουντ
Μια οικογένεια έρχεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες ενός γεγονότος που εκτείνεται σε πολλές γενιές. Ο συγγραφέας επιστρέφει στη γνώριμη θεματική της «στοιχειωμένης οικογένειας». Πρόκειται περισσότερο για ιστορία θλίψης παρά τρόμου, όπου το παρελθόν αρνείται να πεθάνει.

7. Κόκκινη οθόνη
Ένας άνθρωπος πιστεύει πως έχει ανακαλύψει μια τρομακτική αλήθεια που αφορά ολόκληρη την ανθρωπότητα. Σε ένα διήγημα που θυμίζει επεισόδιο του Twilight Zone από τα παλιά, ο King εξετάζει την παράνοια και την πιθανότητα να ζούμε σε μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από αυτή που αντιλαμβανόμαστε.

8. Ο ειδικός αναταράξεων
Ένας άντρας ταξιδεύει συχνά με αεροπλάνα και αναπτύσσει μια περίεργη θεωρία για τις αναταράξεις. Ο συγγραφέας μετατρέπει έναν συνηθισμένο φόβο (και δικό του) σε απόλυτο εφιάλτη. Η επιτυχία του διηγήματος βρίσκεται στο ότι ξεκινά από κάτι απολύτως καθημερινό και καταλήγει σε κάτι κοσμικά τρομακτικό. Τρελό και πανέξυπνο, ταυτόχρονα.

9. Λόρι
Ένας ηλικιωμένος άνδρας που πενθεί, βρίσκει συντροφιά σε έναν σκύλο. Μάλλον το πιο συγκινητικό και τρυφερό διήγημα του βιβλίου. Είναι, ουσιαστικά, μια ιστορία για το πένθος, την αγάπη και τη δεύτερη ευκαιρία στη ζωή. Αποδεικνύει ότι ο King δεν είναι μόνο συγγραφέας τρόμου αλλά και εξαιρετικός παρατηρητής της ανθρώπινης ψυχής.

10. Κροταλίες
Η ιστορία αυτή ξεχωρίζει επειδή έρχεται ως μια συνέχεια του θρυλικού μυθιστορήματος του King, “Κούτζο”. Ένας άνδρας που παλεύει με το πένθος ταξιδεύει στη Φλόριντα και βρίσκεται αντιμέτωπος με κάτι πολύ πιο σκοτεινό από τις προσωπικές του απώλειες. Μπλέκει σε μια ιστορία με μεταφυσικές διαστάσεις. Η ιστορία λειτουργεί ως φόρος τιμής σε ένα από τα γνωστότερα έργα του συγγραφέα. Η έννοια της ενοχής, του πένθους και της εξιλέωσης κυριαρχεί. Παράλληλα η αφήγηση αποπνέει την ατμόσφαιρα των παλαιότερων βιβλίων του.

11. Αυτοί που βλέπουν όνειρα
Ένας βετεράνος πολέμου αναλαμβάνει μια παράξενη εργασία και έρχεται σε επαφή με περιοχές της πραγματικότητας που δεν θα έπρεπε να εξερευνηθούν. Το πιο λαβκραφτκικό διήγημα της συλλογής. Ο τρόμος προκύπτει από την αίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι ασήμαντος μπροστά σε απέραντες δυνάμεις που ούτε καν αντιλαμβάνεται...

12. Ο Άνθρωπος Απάντηση
Ένας μυστηριώδης άνδρας φαίνεται να γνωρίζει απαντήσεις για το μέλλον όποιου τον ρωτήσει. Η συλλογή κλείνει με ένα άκρως φιλοσοφικό διήγημα. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν τελικά είναι ευλογία ή κατάρα να γνωρίζεις το μέλλον σου. Η ιστορία λειτουργεί ως στοχασμός πάνω στην ανθρώπινη ζωή, τον θάνατο και την αποδοχή της μοίρας. Ο King χρησιμοποιεί το υπερφυσικό ως αφετηρία για να εξερευνήσει το νόημα της ζωής και της ανθρώπινης αντοχής. Πραγματικά, το συναισθηματικό αποκορύφωμα του βιβλίου.

Ο King αποδεικνύει πως εξακολουθεί να κατέχει μοναδικά την τέχνη της αφήγησης, μετατρέποντας ακόμη και τις πιο απλές ανθρώπινες εμπειρίες σε ιστορίες που συγκινούν, προβληματίζουν και στοιχειώνουν τον αναγνώστη. Το βιβλίο προτείνεται ανεπιφύλακτα στους fan του συγγραφέα, αλλά και σε όσους αγαπούν τις καλογραμμένες ιστορίες όπου ο τρόμος συνυπάρχει με τη βαθιά ανθρώπινη εμπειρία.
Συνολική κριτική: ✮✮✮✮✮✮✮✮✮✰ 9/10

Τίτλος πρωτοτύπου: You like it darker
Συγγραφέας: Stephen King
Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπουλος
Γλώσσα πρωτοτύπου: Αγγλικά
Σελίδες: 704
ISBN: 978-960-645-721-0
Διαστάσεις: 14 x 20,5 εκ.
Εκτύπωση: Μονόχρωμο
Εξώφυλλο: Μαλακό
Ημερομηνία κυκλοφορίας: 12/03/2025
Αρχική τιμή: 22,20€
Εκδότης: Κλειδάριθμος

🔎


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...